Cumhuriyet döneminin en önemli yeniliklerinden birisi de harf inkılabıdır. Bu inkılabın başlıca sebebi ise Cumhuriyetten önceki dönemde okuma yazma oranının oldukça düşük olmasıydı.

Osmanlı Devleti’nin son yıllarında nüfusun eğitim düzeyinin oldukça düşük olduğu görülmektedir. 1897 yılı istatistiklerine göre Okuma yazma bilenlerin oranı % 10’un altındadır. Okuyan öğrencilerin cinsiyet dağılımına bakıldığında ilkokul’ da cinsiyet oranı (Kız/Erkek) 040 iken bu oranın ortaokulda 015’e düştüğü görülmektedir.

Özellikle kız çocuk okuma oranının düşük olduğu bu rakamlara bakıldığında harf inkılabının ne kadar gerekli bir uygulama olduğu da ortaya çıkmış olmaktadır.
Cumhuriyet Öncesi Sonrasında Türkiye’de Okuma – Yazma Durumu

Türkiye’de Okuma – Yazma

Osmanlı döneminde okuma yazma oranlarına bakıldığı zaman erkek nüfusunun eğitimine daha çok önem verildiğini görüyoruz.

Kadınlarda sadece ayrıcalıklı sınıflar maddi durumları iyi ise eğitim görme hakları oluyordu. Ancak ne bugünün Türkiye’sinde ne Cumhuriyet Dönemi ne de Osmanlı Döneminde kadın okuma yazma oranları çok yüksek olmamıştır. Şu an bile yaklaşık olarak 4 milyon kadın nüfus okuma yazma bilmemektedir.

Cumhuriyet Öncesinde Türkiye’de Eğitim Nasıldı?

47 bini aşkın okuyucunun ilgisine mazhar olan bahsi geçen yazının bir yerinde; “Osmanlı’nın son döneminde okuma yazma oranının yüzde 20’lere kadar düştüğü söylenmektedir .

1897 yılı istatistiklerine göre Osmanlı Devleti’nde okuma yazma bilenlerin oranı maalesef % 10’un da altındaymış. Konuyla ilgili ayrıntılı bilgiyi aşağıda göreceksiniz. Biz şimdi gelelim asıl konumuza.

Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı öncesinde toplam nüfusunun 30 milyon olduğu tahmin edilmekle birlikte Anadolu Türkiye’sinin nüfusu 12 milyonun altındadır. Nitekim Cumhuriyetin ilk yıllarında yapılan nüfus sayımında Türkiye nüfusu 124 milyon olarak tespit edilmiştir. Bu iki veriden hareketle nüfus artış hızının oldukça düşük olduğu ifade edilebilir. Özellikle genç yaştaki erkeklerin uzun süre askerlik hizmeti altında olmaları olumsuz sağlık koşulları ve savaş kayıpları nedeniyle nüfus artışı çok düşük seviyede gerçekleşmiştir. Aynı zamanda bu olumsuz koşullar nüfusun yaş ve cinsiyet dağılımını kadınlar ve gençler aleyhine etkilemiştir.

Osmanlı Döneminde Eğitim

Osmanlı Devleti’nin son yıllarında nüfusun eğitim düzeyinin oldukça düşük olduğu görülmektedir. 1897 yılı istatistiklerine göre Okuma yazma bilenlerin oranı % 10’un altındadır. Okuyan öğrencilerin cinsiyet dağılımına bakıldığında ilkokul’ da cinsiyet oranı (Kız/Erkek) 040 iken bu oranın ortaokulda 015’e düştüğü görülmektedir.

1897 Yılına Göre Osmanlı Devleti’nde Okul ve Öğrenci Sayıları

Okul Türü Okul Adedi Öğrenci Sayısı Erkek Kız
İlkokul 28.614 854.921 606.104 248.737
Ortaokul 412 31.469 27.207 4.262
Lise 55 5.419 4.892 -
Kaynak: DİE Osmanlı Devletinin İlk İstatistik Yıllığı 1897 (Ankara 1997)

Cumhuriyet Dönemi’nde Okuma – Yazma Oranları
1927 de yapılan nüfus sayımında Türkiye’deki yetişkin nüfusun (7 yaş ve üzeri) ancak % 105’i okuma yazma bildiği tespit edilmiştir. Erkeklerin % 174’ü ve kadınlarda % 46’sı okuma yazma bilmektedir.
Türkiye’de Okuma – Yazma

Osmanlı döneminde okuma yazma oranlarına bakıldığı zaman erkek nüfusunun eğitimine daha çok önem verildiğini görüyoruz.

Kadınlarda sadece ayrıcalıklı sınıflar maddi durumları iyi ise eğitim görme hakları oluyordu. Ancak ne bugünün Türkiye’sinde ne Cumhuriyet Dönemi ne de Osmanlı Döneminde kadın okuma yazma oranları çok yüksek olmamıştır. Şu an bile yaklaşık olarak 4 milyon kadın nüfus okuma yazma bilmemektedir.

Cumhuriyet Öncesinde Türkiye’de Eğitim Nasıldı?

47 bini aşkın okuyucunun ilgisine mazhar olan bahsi geçen yazının bir yerinde; “Osmanlı’nın son döneminde okuma yazma oranının yüzde 20’lere kadar düştüğü söylenmektedir .

1897 yılı istatistiklerine göre Osmanlı Devleti’nde okuma yazma bilenlerin oranı maalesef % 10’un da altındaymış. Konuyla ilgili ayrıntılı bilgiyi aşağıda göreceksiniz. Biz şimdi gelelim asıl konumuza.

Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı öncesinde toplam nüfusunun 30 milyon olduğu tahmin edilmekle birlikte Anadolu Türkiye’sinin nüfusu 12 milyonun altındadır. Nitekim Cumhuriyetin ilk yıllarında yapılan nüfus sayımında Türkiye nüfusu 124 milyon olarak tespit edilmiştir. Bu iki veriden hareketle nüfus artış hızının oldukça düşük olduğu ifade edilebilir. Özellikle genç yaştaki erkeklerin uzun süre askerlik hizmeti altında olmaları olumsuz sağlık koşulları ve savaş kayıpları nedeniyle nüfus artışı çok düşük seviyede gerçekleşmiştir.

Aynı zamanda bu olumsuz koşullar nüfusun yaş ve cinsiyet dağılımını kadınlar ve gençler aleyhine etkilemiştir.

Osmanlı Döneminde Eğitim

Osmanlı Devleti’nin son yıllarında nüfusun eğitim düzeyinin oldukça düşük olduğu görülmektedir. 1897 yılı istatistiklerine göre Okuma yazma bilenlerin oranı % 10’un altındadır. Okuyan öğrencilerin cinsiyet dağılımına bakıldığında ilkokul’ da cinsiyet oranı (Kız/Erkek) 040 iken bu oranın ortaokulda 015’e düştüğü görülmektedir.

1897 Yılına Göre Osmanlı Devleti’nde Okul ve Öğrenci Sayıları

Okul Türü Okul Adedi Öğrenci Sayısı Erkek Kız
İlkokul 28.614 854.921 606.104 248.737
Ortaokul 412 31.469 27.207 4.262
Lise 55 5.419 4.892 -
Kaynak: DİE Osmanlı Devletinin İlk İstatistik Yıllığı 1897 (Ankara 1997)

Cumhuriyet Dönemi’nde Okuma – Yazma Oranları
1927 de yapılan nüfus sayımında Türkiye’deki yetişkin nüfusun (7 yaş ve üzeri) ancak % 105’i okuma yazma bildiği tespit edilmiştir. Erkeklerin % 174’ü ve kadınlarda % 46’sı okuma yazma bilmektedir.
Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı öncesinde toplam nüfusunun 30 milyon olduğu tahmin edilmekle birlikte Anadolu Türkiye’sinin nüfusu 12 milyonun altındadır. Nitekim Cumhuriyetin ilk yıllarında yapılan nüfus sayımında Türkiye nüfusu 124 milyon olarak tespit edilmiştir. Bu iki veriden hareketle nüfus artış hızının oldukça düşük olduğu ifade edilebilir. Özellikle genç yaştaki erkeklerin uzun süre askerlik hizmeti altında olmaları olumsuz sağlık koşulları ve savaş kayıpları nedeniyle nüfus artışı çok düşük seviyede gerçekleşmiştir.

Aynı zamanda bu olumsuz koşullar nüfusun yaş ve cinsiyet dağılımını kadınlar ve gençler aleyhine etkilemiştir. Osmanlı Devleti’nin son yıllarında nüfusun eğitim düzeyinin oldukça düşük olduğu görülmektedir. 1897 yılı istatistiklerine göre Okuma yazma bilenlerin oranı % 10’un altındadır. Okuyan öğrencilerin cinsiyet dağılımına bakıldığında ilkokul’ da cinsiyet oranı (Kız/Erkek) 040 iken bu oranın ortaokulda 015’e düştüğü görülmektedir.

Okul Türü Okul Adedi Öğrenci Sayısı Erkek Kız
İlkokul 28.614 854.921 606.104 248.737
Ortaokul 412 31.469 27.207 4.262
Lise 55 5.419 4.892

-Kaynak: DİE Osmanlı Devletinin İlk İstatistik Yıllığı 1897 (Ankara 1997)
1927 de yapılan nüfus sayımında Türkiye’deki yetişkin nüfusun (7 yaş ve üzeri) ancak % 105’i okuma yazma bildiği tespit edilmiştir. Erkeklerin % 174’ü ve kadınlarda % 46’sı okuma yazma bilmektedir.